Prawa kupującego w przypadku wad technicznych zakupionego samochodu

1363983297_Car_by_Artdesigner.lvPodstawy prawne

Regulacje dotyczące praw kupującego w przypadku nabycia wadliwego towaru znajdziemy przede wszystkim w §§ 434 do 444 niemieckiego Kodeksu Cywilnego (Bürgerliches Gesetzbuch, dalej: BGB). Zgodnie z § 437 BGB kupujący może

  • żądać od sprzedawcy usunięcia wady (Nacherfüllung) lub
  • obniżyć cenę zakupu (Minderung), jeżeli sprzedawca nie usunął wady w wyznaczonym terminie, lub
  • odstąpić od umowy (Rücktritt), jeżeli sprzedawca nie usunął wady w wyznaczonym terminie,
  • oraz żądać odszkodowania (Schadensersatz), jeżeli sprzedawca ponosi odpowiedzialność za wadę a kupujący poniósł szkodę.

Pojęcie wady

Usterki techniczne pojazdu nie zawsze stanowią wadę w sensie prawnym. Zgodnie z § 434 BGB mamy do czynienia z wadą, jeżeli stan towaru jest niezgodny ze stanem uzgodnionym w umowie (względnie stan towaru uniemożliwia wykorzystanie zgodnie z jego przeznaczeniem). Znane kupującemu usterki techniczne nie będą więc stanowiły wady pojazdu. Jeżeli sprzedawca powiadomił nas o niesprawnej klimatyzacji, nie będziemy mogli domagać się później jej naprawy.

Wada a zwykłe zużycie

Nie mamy również do czynienia z wadą w sensie prawnym, jeżeli awarii ulegnie część, która podlega zwykłemu zużyciu (Verschleiß) w trakcie eksploatacji. Czy awaria danej części to już wada czy jedynie zwykłe zużycie zależy przede wszystkim od rodzaju tej części i przebiegu pojazdu. Jako zwykłe zużycie nie stanowiące wady sądy uznały przykładowo:

  • awaria alternatora przy 123.000 km przebiegu (AG Berlin Pankow-Weissensee, sygn. akt: 4 C 413/07),
  • nieszczelne uszczelki głowicy cylindra przy 70.000 km (AG Fürstenwalde, sygn. akt: 13 C 557/02),
  • nieprawidłowa geometria zawieszenia w 8-letnim samochodzie (wyrok LG Hof z dnia 23.07.2003, sygn. akt: 32 O 713/02),
  • zużyte klocki hamulcowe przy 63.000 km przebiegu (LG Aachen, sygn. akt: 6 S 99/03),
  • lekka utrata oleju ze skrzyni biegów przy 110.000 km przebiegu (LG Oldenburg, sygn. akt: 16 S 612/03),
  • mniejsze zadrapania karoserii 5-letniego samochodu (LG Oldenburg, sygn. akt: 16 S 612/03),
  • dziurawy skraplacz klimatyzacji w 9-letnim samochodzie (AG Dresden, sygn. akt: 107 C 3017/04).

Z wadami pojazdu mamy natomiast do czynienia w następujących przypadkach:

  • awaria automatycznej skrzyni biegów przy 84.000 km przebiegu (OLG Düsseldorf, sygn. akt: I-1 U 38/05),
  • niesprawny tempomat w 8-letnim samochodzie (LG Hof, sygn. akt: 32 O 713/02)
  • awaria ogrzewania siedzenia kierowcy w 8-letnim samochodzie (LG Hof, sygn. akt: 32 O 713/02),
  • mocno zardzewiałe drzwi w 6-letnim samochodzie (LG Köln, sygn. akt: 36 O 170/11),
  • awaria sprzęgła przy 84.000 km przebiegu (OLG Düsseldorf, sygn. akt: I-1 U 38/06),
  • zużycie 1,43 l oleju na 1.000 km w 9-letnim Nissanie Primera (AG Halle (Saale), sygn. akt: 93 C 2126/10).

Typowe pojęcia opisujące stan pojazdu

1363895026_RegisterW obrocie samochodami używanymi istniej szereg stale powracających pojęć opisujących stan techniczny pojazdu, warto poznać ich znaczenie przed dokonaniem decyzji o zakupie pojazdu. Niektóre pojęcia mają różne znaczenie w zależności od tego, czy samochód oferuje profesjonalny sprzedawca czy osoba prywatna.

  • Unfallfrei (bezwpadkowy) – Jeżeli samochód sprzedaje osoba prywatna, zwrot ten oznacza jedynie, że podczas użytkowania pojazdu przez sprzedającego nie doszło do żadnego poważnego wypadku i nie ma on też żadnej wiedzy o ewentualnych wcześniejszych wypadkach (wyrok LG München z dnia 02.10.2003, sygn. akt: 32 O 11282/03). Tylko w przypadku profesjonalnego sprzedawcy zwrot „unfallfrei“ gwarantuje bezwypadkowość pojazdu w okresie użytkowania go przez wszystkich wcześniejszych użytkowników.
  • Aus erster Hand (z pierwszej ręki) – Samochód miał przed sprzedażą tylko jednego właściciela. Pojazdy, z których korzystała większa ilość osób, przykładowo z wypożyczalni samochodów, nie pochodzą „z pierwszej ręki“, nawet jeżeli według karty pojazdu miały tylko jednego właściciela (wyrok OLG Stuttgart z dnia 31.07.2008, sygn. akt: 19 U 54/08).
  • Gekauft wie gesehen (stan techniczny jest znany nabywcy) – Wykluczenie odpowiedzialności za wady widoczne na pierwszy rzut oka, przykładowo zadrapania i wgniecenia karoserii, uszkodzone radio czy klimatyzacja. Sprzedawca pozostaje nadal odpowiedzialny za wady, których kupujący na pierwszy rzut oka zauważyć nie mógł, przykładowo zbyt duże zużycie oleju silnikowego.
  • Kilometerstand/Tachostand (stan licznika) – Jeżeli profesjonalny sprzedawca podaje stan licznika bez żadnych dodatkowych uwag, kupujący może wychodzić z założenia, że stan licznika odpowiada faktycznemu przebiegowi pojazdu (wyrok OLG Rostock z dnia 11.07.2007, sygn. akt: 6 U 2/07). Jeżeli natomiast stan licznika podaje osoba prywatna, nie musi on koniecznie odpowiadać faktycznemu przebiegowi (wyrok LG Kiel z dnia 13.08.2014, sygn. akt: 9 O 262/13).
  • Laufleistung (przebieg) – Zarówno w przypadku profesjonalnego sprzedawcy jak i w przypadku osoby prywatnej pojęcie „Laufleistung“ oznacza faktyczny przebieg.

Usunięcie wady

Podstawowym prawem kupującego w przypadku wady towaru jest roszczenie o usunięcie wady (Nacherfüllung). Usunięcie wady może nastąpić przez naprawę lub dostarczenie nowej rzeczy (§ 439 ust. 1 BGB). W przypadku pojazdów używanych dostarczenie drugiego pojazdu używanego o zbliżonych parametrach będzie w większości przypadków praktycznie niemożliwe, sprzedającemu pozostaje jedynie usunąć wadę przez naprawę.

Kupujący powinien wezwać sprzedającego do usunięcia wady w wyznaczonym terminie. Termin do usunięcia wady musi być odpowiednio długi, prostej wymiany ogólnie dostępnych wycieraczek do szyb można dokonać już w kila dni, wymiana silnika w samochodzie zabytkowym może potrwać nawet do kilku miesięcy. W orzecznictwie przyjmuje się, że stosowny termin wynosi regularnie od jednego do czterech tygodni.

Wszystkie związane z usunięciem wady wydatki, w tym koszty transportu, robocizny i części zamiennych, ponosi sprzedający (§ 439 ust. 2 BGB).

Obniżenie ceny zakupu

Jeżeli sprzedający nie usunie wady w wyznaczonym terminie, kupujący może obniżyć cenę zakupu i żądać zwrotu różnicy od sprzedającego (§ 441 BGB). Kwota obniżenia odpowiada różnicy między wartością w pełni sprawnego pojazdu a pojazdu wadliwego. Kupujący dokonuje obniżenia przez oświadczenie wobec sprzedającego.

Odstąpienie od umowy

Zamiast obniżać cenę kupujący może odstąpić od umowy, oddać sprzedającemu samochód i żądać zwrotu pieniędzy (§§ 440, 323, 346 BGB). Odstąpienie od umowy jest wykluczone w przypadku drobnych wad samochodu. Niewiele większy przebieg niż ten podawany przez sprzedającego, będzie taką drobną wadą nieuprawniającą do odstąpienia od umowy.

1363894972_BusinessOdszkodowanie

Obok ww. roszczeń kupujący, który poniósł jakąś dalej idącą szkodę, może domagać się odszkodowania od sprzedającego. Jeżeli sprzedający zapewnił przy sprzedaży, że pasek rozrządu jest nowy, a na trasie dojdzie do zerwania rozrządu, bo tak naprawdę był ostatni raz wymieniany 5 lat temu, to sprzedający będzie nie tylko musiał naprawić silnik, ale także pokryć koszty odholowania samochodu.

Wykluczenie odpowiedzialności

Wspominałem już wyżej o znaczeniu klauzuli „Gekauft wie gesehen“. W praktyce znajdują zastosowanie także inne klauzule ograniczające odpowiedzialność sprzedającego. Przykładowo:

  • Das Auto wird unter Ausschluss der Gewährleistung verkauft.
  • Der Verkäufer haftet nicht für Mängel.
  • Der Käufer verzichtet auf die Geltendmachung von Gewährleistungsansprüchen.

Prawo niemieckie w znaczącym stopniu wyklucza możliwość ograniczenia odpowiedzialności sprzedającego za wady. Zapisy o ww. treści będą w wielu przypadkach niezgodne z prawem i nieważne. W szczególności ograniczenie odpowiedzialności sprzedawcy jest nieważne, jeśli

  • sprzedający jest profesjonalnym sprzedawcą a kupujący konsumentem (§§ 475, 437 BGB) lub
  • sprzedający zataił znane mu wady pojazdu (§ 444 BGB) lub
  • sprzedający korzysta z wzorca umownego (zapisy nie są indywidualnie ustalane), a ograniczenie odpowiedzialności obejmuje również przypadki rażącego niedbalstwa i umyślności oraz szkody osobowe (§ 309 pkt. 7a i 7b).

Jeżeli jednak wykluczenie odpowiedzialności jest ważne, kupujący traci ww. prawa do usunięcia i naprawy wady, odstąpienia od umowy czy odszkodowania.

Przedawnienie roszczeń

Wszystkie ww. roszczenia z tytułu rękojmi przedawniają się z upływem 2 lat od daty wydania samochodu (§ 438 ust. 1 BGB). Ten okres może zostać umownie skrócony, skrócenie okresu przedawnienia podlega jednak ograniczeniom, jeżeli samochód został zakupiony u profesjonalnego sprzedawcy. Profesjonalny sprzedawca nie może w ogóle skrócić okresu przedawnienie w przypadku sprzedaży nowych rzeczy, w przypadku sprzedaży rzeczy używanych dopuszczalne jest skrócenie tego okresu do jednego roku. Dalej idące ograniczenia będą nieważne.

136 myśli nt. „Prawa kupującego w przypadku wad technicznych zakupionego samochodu

  1. @Tomasz
    Jeżeli sprzedawca wiedział, że samochód był zalany i nie powiadomił Pana, odpowiada za wszystkie wynikające z tego wady. Wykluczenie rękojmi będzie w tym zakresie zawsze nieważne.
    Jeżeli sprzedawca nie wiedział o zalaniu, mógł wykluczyć rękojmię za wady, jeżeli sam jest również konsumentem. Należy sprawdzić umowę, czy zawiera taki zapis. Jeżeli sprzedawca jest natomiast przedsiębiorcą, nie mógł wykluczyć rękojmi w stosunku do konsumenta, i odpowiada za wady pojazdu.

  2. @Aga
    Sprzedawca musiał wiedzieć, że samochód nie jedzie szybciej niż 120 km/h, zataił więc prawdopodobnie tę wadę. Jeżeli tak faktycznie jest, mąż może odstąpić od umowy i żądać zwrotu ceny.

  3. @Dorota
    Jeżeli sprzedawca zataił wadę, ponosi odpowiedzialności. Może Pani odstąpić od umowy, oddać samochód i żądać zwrotu ceny. W ramach odszkodowania może Pani również żądać zwrotu kosztów transportu.

  4. @Iwona
    Jeżeli kupującym był polski przedsiębiorca, umowa może skutecznie wykluczać rękojmię. Należy sprawdzić treść umowy między komisem a niemieckim sprzedawcą.

  5. Witam! Kupiłem od kolegi auto, w momencie zakupu temperatury na dworze były wysokie, więc nie włączałem ogrzewania. Po zakupie samochód stał dwa tygodnie, ponieważ wyjechałem do na urlop. Po powrocie aura się zmieniła i rano temperatura oscyluje ok. 4-5 stopni. Gdy po przejechaniu kilku kilometrów włączyłem ogrzewanie okazało się, że nie działa i z nawiewów leci zimne powietrze. Cz w związku z powyższym mogę od sprzedawcy zarządzać naprawy w ramach rękojmi?

  6. Witam serdecznie, mój podopieczny kupił 5 letnie auto w Auto-komisie tureckim, po 6 mies zaczął wyciekać olej, w umowie nie było wymienionych żadnych usterek, zgłosiłam reklamację – powiedziano mi, ze gwarancja jest na nowe auta, nie stare. Auto zostało do zdiagnozowania, zostało naprawione – wymiana chłodnicy oleju – bez mojej wiedzy i zarządano 400e zapłaty… Czy iść z tym do adwokata? Auotkomis twierdzi, że nie ma żadnej gwarancji…

  7. @MArzena
    Rękojmia obejmuje też używane samochody. Można ją w tym przypadku ograniczyć czasowo do 6 miesięcy, ale musi być odpowiedni zapis w umowie. Jeżeli jest taki zapis i minęło już 6 miesięcy, sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności.

  8. @Artur
    Jeżeli sprzedawca nie wykluczył rękojmi umownie (jako konsument miał taką możliwość), to odpowiada za wady. Może Pan domagać się naprawy.

  9. kupilem samochod jako prywatny zakup. auto wpada w stan awaryjny i nie mozna nim jezdzic. komputer wykazal pojawianie sie tego bledu tez przed zakupem. czy jako prywatna sprzedaz moge ubiegac sie o zwrot pieniedzy za probe utajenia wady w samochodzie ? czujnik odpowiadajacy za hydraulike w hamulcach. koszt z montazem 250 euro

  10. @piotr
    Jeżeli sprzedawca zataił wadę, zawsze za nią odpowiada. Nie musi Pan wcześniej wzywać do naprawienia usterki, może od razu odstąpić umowy (o ile wada jest istotna).

  11. Witam,kupiliśmy z mężem auto właśnie od niemieckiego serwisu,auto 6-letnie,po zakupie okazało się,że jest do wymiany katalizator,8 razy brał To sprzedający,ale nie naprawia tego,za miesiąc kończy się gwarancja,widać,że robi to celowo odwlekając czas do skończenia gwarancji,gdzie w DE można się udać,aby zgłosić ten problem,bo z tym Panem już się nie dogadamy,dziękuję.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *